de dochter

Het lezen van twee boeken naast elkaar is doorgaans makkelijk. Maar toen het eind naderde van “Staal” begon ik alvast aan Jessica Durlachers’ tweede roman ‘De Dochter’.
Fout.

Alsof mijn hoofd ontplofte. De nederlandse taal blijft is een zeer mooie, krachtige taal, als het goed gebruikt wordt. En dat doet Durlacher.

Het verhaal zit technisch gedegen in elkaar: een begin spel, een midden akkoord en eindspel. Het verhaal van Max Lipschnitz die op een gegeven dag Sabine ontmoet in het Anne Frank Huis. Zij werkt daar. Hij niet.
Maar ze weten elkaar te vinden en er ontstaat een onweerstaanbare verhouding. Max en Sabine, Sabine en Max, een twee-eenheid is geboren. Sabine is nieuwsgierig naar het verleden van Max’ vader. De familie Lipschnitz is van joodse afkomst en, je raadt het al, een kamp-verleden. Max’ vader vertelt graag aan Sabine, iets wat Max verschrikkelijk vindt omdat zijn vader hem nooit wat verteld.
Van de één op ander dag verdwijnt Sabine uit het leven van Max. Een kort briefje is wat ze achterlaat en ze laat Max reddeloos verdrietig achter. Niemand weet waar ze heen is gegaan, zelfs niet haar moeder.

Zeventien jaar later komen ze elkaar weer tegen op de Frankfurter Buchmesse. Max is geen schrijver geworden, maar directeur van een uitgeverij. Sabine is daar om haar fotografie boek te promoten en is in gezelschap van de succesvolle, joodse, Hollywood producer Sam.
Sam doet alles voor Sabine, en Sabine alles voor Sam. Maar de liefde tussen Max en Sabine is niet bekoeld en ze beginnen opnieuw een, geheime, verhouding. Max vertrekt naar Hollywood en wordt deelgenoot van Sam’s geheim: zijn memoires moeten uitgegeven worden en Max mag dat doen. Niemand mag het weten, ook Sabine niet.
De avond nadat Sam het manuscript aan Sabine heeft gegeven verdwijnt ze wederom uit ieders leven. In het vliegtuig terug naar Nederland leest Max de memoires en ontdekt een groot geheim, of eigenlijk een verband tussen Sabine, Sam, Max en zijn vader.

“De Dochter” leest als een trein. De persoon Max Lipschnitz komt zeer goed uit de verf en je kunt je goed vereenzelvigen met zijn emoties en gedrag. Het is ook een spannend boek: jongen ontmoet meisje, meisje verdwijnt, zullen ze elkaar ooit weer zien, of weerzien.
Durlacher heeft een een heldere schrijfstijl die dankzij de relatief korte hoofdstukken ervoor zorgen dat je het boek in één ruk doet uitlezen. Natuurlijk is het ‘weer’ een boek over de tweede generatie joden-na-de-tweede-wereldoorlog, maar het is geen boek vol zelfbeklag. Een mooi liefdesverhaal.
Als Max aan het eind door de telefoon tegen Sabine zegt of zij hem wil vergeven, dan hoor je de violen, pauken, en Patti Labelle opklinken.

Het boek kwam uit in 2000, dat is dus elf jaar geleden. In deze moderne tijd zat ik me te bedenken of een boek van elf jaar oud het e-reader tijdperk gaat overleven? Een boek is iets fysieks, dat trek je uit de boekenkast en lees het nog een keer. Een ePub bestand moet al je pc’s in elf jaar maar zien te overleven.
Ik heb mijn twijfels.

De Dochter
Auteur: Jessica Durlacher
Taal: Nederlands
ISBN10: 902344177X
ISBN13: 9789023441779

voor haar

Stel: Na een avond stappen met je nog altijd even aantrekkelijke echtgenote, zit je in de ochtend je zoontje het ontbijt te geven. Je vrouw ontdekt iets op haar regenjas, blijkbaar overgehouden aan het avondje uit in het boze Parijs.
Op dat moment valt de politie binnen en arresteert je vrouw op brute (franse) wijze . Verdacht van moord op haar werkgeefster, waar ze de dag daarvoor ruzie mee heeft gehad.

Stel: haar onschuld kan niet bewezen worden en ze verdwijnt voor 20 jaar in het gevang. Je ziet haar gezondheid achteruit gaan, wanneer ze haar medicatie voor diabetes weigert. Dan doe je, als liefhebbende echtgenoot maar één ding: haar bevrijden.

Julien en Lisa zijn zo’n echtpaar. Julien (een rol van Vincent Lindon) vat het plan op zijn vrouw, een rol van Diane Kruger, te bevrijden.
Hij maakt contact met Henri Pasquet die al zeven keer ontsnapt is. Deze Pasquet heeft tal van tips en adviezen (‘ontsnappen is niet moeilijk, ontsnapt blijven is het probleem’) die Julien minutieus in praktijk brengt. En uiteindelijk de zwaartste beslissing: alles achterlaten, familie banden doorsnijden en vertrekken naar een ver land. Dat hij daarvoor ook als echte crimineel van zich af moeten bijten (en schieten) dat heeft hij er voor over.

Om het ultieme doel te bereiken moeten er heel wat hobbels genomen worden: geldgebrek, verkoop van het ouderlijk huis van Lisa, valse papieren, onbetrouwbare onderwereld figuren, hulp uit onverwachte hoek.

Vincent Lindon zet overtuigend zijn rol neer. Met zijn lelijke franse kop vertederd hij en geloof je zijn acties. Zelfs als Lisa zegt dat hij knap is, wil je dat nog wel geloven.

De film is verdeelt in drie delen: de laatste drie jaar, de laatste drie maanden en de laatste drie dagen. Vooral dat laatste geeft de film een psychologische snelheid boost, omdat Julien om meer dan één reden vaart moet maken.
De film is vaardig gemaakt. Over de hele linie overtuigen de acteurs en actrices en leef je mee met de wanhoop van Lisa en de vastberadenheid van Julien. Ook de stroeve relationele verhouding tussen Julien en zijn ouders die in een trieste suburb leven, geven je meer inzicht in de persoon Julien. De muziek van Klaus Badelt (ook van Pirates of the Caribbean) heeft een positieve bijdrage aan de spanning.

Of ze het zal lukken te ontsnappen laat ik in het midden. De film is meer dan de moeite waard. Een absolute aanrader.

Pour Elle
regie: Fred Cavayé
met: Vincent Lindon, Diane Kruger, Lancelot Roch, Olivier Marchal
muziek: Klaus Badelt
release: 2008
officiele site: Mars Distributie

verre vrienden

Geschreven in een melancholische woordenbrij die mij het boek af en toe deed wegleggen. Zoveel mooischrijverij, afstandelijke emotie, ontluikende liefde voor het mooiste meisje uit de buurt.
Dat is ‘verre vrienden’ van Robbert Welagen (1981). Het verhaal van Olivier en Eline geschreven in pastelkleuren aangezet met dikke kleuren en sepia herinneringen.

Na 14 jaar haar niet gezien te hebben komt Olivier zijn eerste jeugdliefde Eline Compier op straat weer tegen. Maar wat eens het mooiste meisje van zijn dromen was is nu een aan lager wal geraakte jongedame die hem nog wel herkend maar het verleden wil rusten.
Blijkbaar is haar fortuin verdwenen na haar studies in Parijs en Amerika. Ze spreken af en hebben twee fijne middagen, de derde ontmoeting loopt anders. De deur van haar appartement wordt door de buurvrouw geopend: Eline heeft zelfmoord gepleegd.

Welagen neemt ons mee naar 14 jaar geleden waar Olivier in de tuin van hun grote huis speelde. In zijn groene pyjama en enigszins wereld vreemd opgevoed wordt door zijn ouders. Als Eline’s moeder naar het ziekenhuis moet, komt ze tijdelijk logeren bij de familie van Olivier.
Eline ontpopt zich als een zeer intelligent en vroegrijpe jongedame van zestien jaar. Olivier denkt, droomt en spreekt alleen maar over haar.
Zij leest alleen boeken over kunst en cultuur en samen organiseren ze een reisje naar Parijs met andere kinderen uit de buurt.
Schijnbaar kinderen van zeer goede komaf die van Eline een soort van kunst en cultuur bijles krijgen.
De reis naar Parijs is een droom voor Olivier. Eline knipt zijn haren, koopt nieuwe kleren en ze lopen dag na dag gearmd door de zon verwarmde tuinen van Parijs.
Terug in Nederland gaat Eline naar huis, haar moeder is terug uit het ziekenhuis. Olivier zal haar veertien jaar niet meer zien.

Robbert Welagen heeft een poëtische stijl. Hij weet op wonderschone wijze de omgeving, de sfeer, de liefde tussen Olivier en Eline te verwoorden. Ook is hij een scherp observator en weet zijn verhaal te vullen met subtiele details:

    ‘De buren hadden paarden. Vanuit het bos kon je ze zien staan in het licht. Veel momenten heb ik gevuld met het luisteren naar die dieren. Er is niets zo stil als slapende paarden.’

De melancholie en verlangen naar ‘toen’ ligt in elk woord gevangen. Soms werd die overdaad mij iets teveel en moest het boek even aan de kant leggen.
Maar er bleven genoeg mooie dingen over om door te lezen. De reis naar Parijs met de andere kinderen die hier en daar zowaar voor een wat luchtigere toon zorgden.
Jammer dat deze personen niet verder zijn uitgewerkt zodat er met name het Parijs verhaal iets meer dimensie gekomen zou zijn. Olivier’s moeder was mee als begeleidster, maar die komt amper in deze korte vakantie voor, wat op zich opmerkelijk is.

Welagen’s filmische en beeldende stijl van schrijven geven de lezer een onuitwisbaar beeld van Olivier’s wereld. Van het heden, werkzaam in een hoedenzaak, tot veertien jaar geleden. Toen hij onbezorgd in de boom kon zitten, ijsjes met Eline mocht eten en in Parijs met haar de liefde mocht bedrijven op de badkamer vloer.