de dochter

Het lezen van twee boeken naast elkaar is doorgaans makkelijk. Maar toen het eind naderde van “Staal” begon ik alvast aan Jessica Durlachers’ tweede roman ‘De Dochter’.
Fout.

Alsof mijn hoofd ontplofte. De nederlandse taal blijft is een zeer mooie, krachtige taal, als het goed gebruikt wordt. En dat doet Durlacher.

Het verhaal zit technisch gedegen in elkaar: een begin spel, een midden akkoord en eindspel. Het verhaal van Max Lipschnitz die op een gegeven dag Sabine ontmoet in het Anne Frank Huis. Zij werkt daar. Hij niet.
Maar ze weten elkaar te vinden en er ontstaat een onweerstaanbare verhouding. Max en Sabine, Sabine en Max, een twee-eenheid is geboren. Sabine is nieuwsgierig naar het verleden van Max’ vader. De familie Lipschnitz is van joodse afkomst en, je raadt het al, een kamp-verleden. Max’ vader vertelt graag aan Sabine, iets wat Max verschrikkelijk vindt omdat zijn vader hem nooit wat verteld.
Van de één op ander dag verdwijnt Sabine uit het leven van Max. Een kort briefje is wat ze achterlaat en ze laat Max reddeloos verdrietig achter. Niemand weet waar ze heen is gegaan, zelfs niet haar moeder.

Zeventien jaar later komen ze elkaar weer tegen op de Frankfurter Buchmesse. Max is geen schrijver geworden, maar directeur van een uitgeverij. Sabine is daar om haar fotografie boek te promoten en is in gezelschap van de succesvolle, joodse, Hollywood producer Sam.
Sam doet alles voor Sabine, en Sabine alles voor Sam. Maar de liefde tussen Max en Sabine is niet bekoeld en ze beginnen opnieuw een, geheime, verhouding. Max vertrekt naar Hollywood en wordt deelgenoot van Sam’s geheim: zijn memoires moeten uitgegeven worden en Max mag dat doen. Niemand mag het weten, ook Sabine niet.
De avond nadat Sam het manuscript aan Sabine heeft gegeven verdwijnt ze wederom uit ieders leven. In het vliegtuig terug naar Nederland leest Max de memoires en ontdekt een groot geheim, of eigenlijk een verband tussen Sabine, Sam, Max en zijn vader.

“De Dochter” leest als een trein. De persoon Max Lipschnitz komt zeer goed uit de verf en je kunt je goed vereenzelvigen met zijn emoties en gedrag. Het is ook een spannend boek: jongen ontmoet meisje, meisje verdwijnt, zullen ze elkaar ooit weer zien, of weerzien.
Durlacher heeft een een heldere schrijfstijl die dankzij de relatief korte hoofdstukken ervoor zorgen dat je het boek in één ruk doet uitlezen. Natuurlijk is het ‘weer’ een boek over de tweede generatie joden-na-de-tweede-wereldoorlog, maar het is geen boek vol zelfbeklag. Een mooi liefdesverhaal.
Als Max aan het eind door de telefoon tegen Sabine zegt of zij hem wil vergeven, dan hoor je de violen, pauken, en Patti Labelle opklinken.

Het boek kwam uit in 2000, dat is dus elf jaar geleden. In deze moderne tijd zat ik me te bedenken of een boek van elf jaar oud het e-reader tijdperk gaat overleven? Een boek is iets fysieks, dat trek je uit de boekenkast en lees het nog een keer. Een ePub bestand moet al je pc’s in elf jaar maar zien te overleven.
Ik heb mijn twijfels.

De Dochter
Auteur: Jessica Durlacher
Taal: Nederlands
ISBN10: 902344177X
ISBN13: 9789023441779

staal

Lang geleden waren Italiaanse romans vol van wonderlijke lange onbegrijpelijke zinnen. Mooi, maar niet weggelegd voor ons koele noorderlingen. Onder aanvoering van Niccolo Ammaniti (Ik Ben Niet Bang) en Paolo Giordano (Eenzaamheid van de priemgetallen) blijkt opeens de bijna mystieke taal wel aan te slaan.
Avallone doet daar niet voor onder.

Het verhaal speelt zich af in de industrie stad Piombino, waar uitsluitend staal geproduceerd wordt en het leven hard is. Als je erlangs rijdt van Grosetto naar je vakantiebestemming in Punta Ala, zie je de rood wit gestreepte vuurpijpen staan. Om maar te zwijgen van de geur.
De sfeer van Piombino, de uitzichtloosheid op een briljante toekomst, wordt bij vlagen treffend beschreven.
Hoofdpersonen zijn Anna, Francesca, twee 13 jarige meisjes. Zeer bewust van hun eigen sexualiteit (zoals elke Italiaanse ‘bitch’), zorgen ze dat menig jongen en man hun hoofd verliest. Met alle gevolgen van dien. Ze gaan naar school, het strand en vertoeven thuis. Maar met een gewelddadige vader en een apathische moeder is ‘thuis zijn’ geen pretje.

Het Italiaanse arbeidersleven, door de ogen van Avallone, is geen vrolijkheid. ‘Staal’ beschrijft niet alleen het leven van de twee hartsvriendinnen, maar ook het zwoegen en zweten in de staal fabriek van broers en vriendjes. De droom om te ontsnappen aan deze wereld leeft bij iedereen, maar door overdadig drugs gebruik en criminele activiteiten en simpelweg geld gebrek komt het er niet van.
Voor Anna en Francesca is Elba het haalbare, het eiland waar ze op uitkijken en waar de rijke Italianen en vakantiegangers komen. In Piombino heb je als toerist niets maar dan ook niets te zoeken.

‘Staal’ is een geslaagd debuut van de 26-jarige Silvia Avallone. Maar ik vond het hier en daar een nogal onevenwichtig boek. Sommige stukken zijn subliem geschreven. De liefde die Francesca voelt voor Anna, daarmee worstelt en uiteindelijk kenbaar maakt is fijnzinnig en aangrijpend.
Maar Avallone wisselt nogal vaak van perspectief en dat geeft een rommelige indruk. Ook als zij vanuit het niets ineens als auteur je als lezer aanspreekt is op zijn zachtst gezegd vreemd.

Maar, het boek lees je in één ruk uit. Het taalgebruik, de opbouw van de hoofdstukken maken het een prettig leesbaar geheel. De vertaling is verzorgd en de personages zijn zeer levensecht beschreven en je waant je in de druilerige straten en huurkazernes van Piombino. Een realistische roman over het leven in het Italië van Berlusconi. De strijd van een land dat 100 jaar vooral in zichzelf gekeerd was en waar de buitenwereld langzaam maar zeker binnendringt.

In de stroom ‘nieuwe’ Italiaanse auteurs kunnen we ook Silvia Avallone toevoegen.

(Nu lees ik “De Dochter” van Jessica Durlacher. Van het ene uiterste naar het andere. Durlacher is een miljoen keer beter. Cultuurschok om kwart voor acht vrijdagochtend in de trein naar Hilversum.)

Titel: Staal
Auteur: Silvia Avallone
Uitgever: Bezige Bij
Taal: Nederlands
Vertaald uit het: Italiaans (‘Accacio’)
Afmetingen: 137x32x215 mm
Gewicht: 499 gr
Druk: 1
ISBN10: 9023458222
ISBN13: 9789023458227
Digitaal Boek:
ISBN10: 902345698X
ISBN13: 9789023456988

voor haar

Stel: Na een avond stappen met je nog altijd even aantrekkelijke echtgenote, zit je in de ochtend je zoontje het ontbijt te geven. Je vrouw ontdekt iets op haar regenjas, blijkbaar overgehouden aan het avondje uit in het boze Parijs.
Op dat moment valt de politie binnen en arresteert je vrouw op brute (franse) wijze . Verdacht van moord op haar werkgeefster, waar ze de dag daarvoor ruzie mee heeft gehad.

Stel: haar onschuld kan niet bewezen worden en ze verdwijnt voor 20 jaar in het gevang. Je ziet haar gezondheid achteruit gaan, wanneer ze haar medicatie voor diabetes weigert. Dan doe je, als liefhebbende echtgenoot maar één ding: haar bevrijden.

Julien en Lisa zijn zo’n echtpaar. Julien (een rol van Vincent Lindon) vat het plan op zijn vrouw, een rol van Diane Kruger, te bevrijden.
Hij maakt contact met Henri Pasquet die al zeven keer ontsnapt is. Deze Pasquet heeft tal van tips en adviezen (‘ontsnappen is niet moeilijk, ontsnapt blijven is het probleem’) die Julien minutieus in praktijk brengt. En uiteindelijk de zwaartste beslissing: alles achterlaten, familie banden doorsnijden en vertrekken naar een ver land. Dat hij daarvoor ook als echte crimineel van zich af moeten bijten (en schieten) dat heeft hij er voor over.

Om het ultieme doel te bereiken moeten er heel wat hobbels genomen worden: geldgebrek, verkoop van het ouderlijk huis van Lisa, valse papieren, onbetrouwbare onderwereld figuren, hulp uit onverwachte hoek.

Vincent Lindon zet overtuigend zijn rol neer. Met zijn lelijke franse kop vertederd hij en geloof je zijn acties. Zelfs als Lisa zegt dat hij knap is, wil je dat nog wel geloven.

De film is verdeelt in drie delen: de laatste drie jaar, de laatste drie maanden en de laatste drie dagen. Vooral dat laatste geeft de film een psychologische snelheid boost, omdat Julien om meer dan één reden vaart moet maken.
De film is vaardig gemaakt. Over de hele linie overtuigen de acteurs en actrices en leef je mee met de wanhoop van Lisa en de vastberadenheid van Julien. Ook de stroeve relationele verhouding tussen Julien en zijn ouders die in een trieste suburb leven, geven je meer inzicht in de persoon Julien. De muziek van Klaus Badelt (ook van Pirates of the Caribbean) heeft een positieve bijdrage aan de spanning.

Of ze het zal lukken te ontsnappen laat ik in het midden. De film is meer dan de moeite waard. Een absolute aanrader.

Pour Elle
regie: Fred Cavayé
met: Vincent Lindon, Diane Kruger, Lancelot Roch, Olivier Marchal
muziek: Klaus Badelt
release: 2008
officiele site: Mars Distributie